/ Impfservice 9 KOVİD-19

Önemli Uyarılar

KOVİD-19 hastalığı Avusturya’da 1 Temmuz 2023 tarihinden beri artık develete bildirilmesi gereken bir hastalık değil. Böylece bu hastalık artık devlet tarafından yönetilmesi gereken resmi hastalık kontrol çapında değildir ve pandemi yönetim görevi gerektirmemektedir. Bu aşamada hastalık, devletin düzenlenmiş sağlık bakımı bölümüne geçirilmiştir. Bu demek oluyor ki, KOVİD-19 Koruyucu-Aşısı artık muayenehanesi olan doktorların görevi olmaktadır. Bu nedenle KOVİD-19 Koruyucu-Aşısı yaptırmak için iki seçeneğiniz mevcut:

  1. Bu işlemlere katılan muayenehanelerdeki doktorlardan randevu alınız. Hangi doktor ve muayenehanelerin bu aşıyı yaptığını bu adresten görebilirsiniz: https://www.aekwien.at/impfordinationen
  2. Avusturya Sağlık Kasasında / Sağlık Kurumunda (ÖGK) veya ona bağlı bulunan Sağlık Merkezlerinde bir randevu alınız. Tüm ÖGK Sağlık Merkezlerinin listesi bu adreste bulunmaktadır: https://www.gesundheitskasse.at/cdscontent/?contentid=10007.867899

Bunun dışında Viyana Şehri Belediyesi’nin de ek olarak aşı-olma-olanakları mevcuttur. Randevu alma olanağı açıldığında, bu randevuları online yani internet üzerinden de alabilirsiniz.

Hangi aralıklarda tazeleyici aşıya ihtiyacım var?

Sonbahar 2023 tarihinden itibaren KOVİD-19 aşıları için artık sadece XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddeleri tavsiye edilir. Çoğu kişiler için bu aşı maddesiyle tazeleyici aşı yaptırmak gerekli korumayı sağlayacaktır.

Son aşıdan veya son enfeksiyondan bu yana 6 ay geçirdikten sonra, kendisini korumak isteyen herkes için tazeleyici aşı yaptırmak tavsiye edilir. 60 yaş ve üstü kişilere veya bazı özel risk gruplarına, örneğin bağışıklık sisteminde problemleri olan kişilere, daha erken (yani ilk aşıdan veya enfeksiyondan 4 ay sonra) aşı olanakları sağlanmaktadır. Fakat her halükarda yukarıda belirtilen gruplara veya özel durumlara dahil olsanız da, 4 ayın altında bir süre içerisinde tekrarlayıcı aşıyı yapmamanız tavsiye edilir, yani son enfeksiyon veya son aşıdan bu yana en az 4 ay geçmiş olması lazım, tekrar aşı olmak için.

Farkında olmadan enfeksiyon geçirirken veya geçirdikten kısa süre sonra aşı olduysanız, bu bir sorun teşkil etmez.
Eğer ki bugüne kadar herhangi bir şekilde ne bu virüs ile enfeksiyon geçirdiyseniz, ne de aşı olduysanız (yani hastalanmadıysanız ve aşı olmadıysanız) ve ilk kez aşı olacaksanız, bu aşının XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi ile temel bağışıklık kazanma şemasına göre yapılması öngörülmüştür.

Risk faktörleri taşımayan ve risk faktörleri taşıyan Çocuklar ve Yetişkinler için KOVİD-19 aşı şeması tabelası yani aşı planına göre uygulamalar.

Korona nedir yani KOVİD-19 nedir?

Korona, yani KOVİD-19 (İngilizcesi: “COronaVIrus Disease-2019”) yüksek derecede bulaşıcı olan bir virüs-hastalığıdır. Bu hastalığın semptomları farklı derecede ağırlıkta kendini gösterebilir. Hafif bir hastalık sürecinde, semptomlar genellikle bir grip hastalığına benzer. Şüpheli olarak nitelendirilen kişiler, en azından aşağıda belirtilen bu semptomların bir tanesine sahip olmalı:

  • Ateş
  • Öksürük
  • Boğaz ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Aniden tat ve koku kaybı

Ağı durumlarda ise bu SARS-Koronavirüs-2 ile enfekte olduğunuzda, bazı ağır derecede nefes darlığı geçirebilirsiniz ve bazı durumlarda akciğer iltihabı da oluşabilir ve bu ölüme kadar gidebilir. Bazı durumlarda ayrıca ciğerin, merkez sinir sistemin, böbreklerin, kan damarlarının ve kalbin hastalıklı değişimler geçirdiği gözlemlenmiştir.

Bulaşıcılık genellikle virüsü barındıran hava parçacıkların nefesle içe çekilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda küçük parçacıklar, yani aerosollar, ve büyük damlalar ayırt edilir. Bu nedenle de zaten “damlacık enfeksiyonundan” bahsedilir.

Aerosollar nefes alırken/verirken ve konuşurken dışarı salgılanıyor. Öksürürken veya aksırırken ayrıca büyük parçacıklar yani damlacıklar oluşuyor. Bu damlacıklar hızlı bir şekilde yere düşüyor. Daha küçük olan aerosollar ise hafif olduklarından dolayı daha uzun süre havada kalabiliyorlar ve kapalı yerlerde dağılabiliyorlar.

Aşı tavsiyeleri

Korona-Koruyucu-Aşısı ile kendinizi hastalığın ağır seyrine karşı koruyabilirsiniz ve böylece bulaşıcılık riskini ve olası uzun vadeli sonuçların etkilerini azaltmış olursunuz. Korona-Koruyucu-Aşısı ile hassas insan gruplarının (kendi çevrenizdekiler ve akrabalarınız dahil olarak) daha iyi korunmasını sağlarsınız ve Avusturya’nın sağlık sisteminin yükünü azaltmış olursunuz.

5 yaş ve daha küçük çocuklar için aşı tavsiyeleri

Genel olarak kendisini korumak isteyen herkes 6 aydan itibaren aşı olabilir. Özellikle tavsiye edilen durum, çocuk kreşlerine giden veya başkaca kurumlarda bakım gören çocukların KOVİD-19’a karşı aşı olmalarıdır. Tabii ki kişilerin özel durumlarını dikkate alarak ve mevcut çevreye göre aşı olunması tavsiye edilebilir.

Her halükarda aşı olmaları tavsiye olunanlar aşağıdakilerdir:

  • 6 ayı doldurmuş bebekler ve çocuklar ve gençler ve, KOVİD-19 hastalığını ağır geçirme riski bulunan veya kronik hastalıklara sahip veya bağışıklık sistemi baskılanmış yetişkin kişiler.

Eğer aşı olacak çocuklar var ise, lütfen aşı yerine velayet sahibi birisiyle gelmelerini sağlayın. Dikkate alınmalıdır ki, Korona-Koruyucu-Aşısı olunmasıyla ilgili bilgi ve son karar, sizi tedavi eden hekiminizin sorumluluğundadır.

5 yaş ve üstü çocuklar, gençler ve yetişkinler için aşı tavsiyesi

Genel olarak kendisini korumak isteyen herkes aşı olabilir ve bunun için XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi ve çocuklara uygun olan dozajda kullanılır, yani ruhsata göre 5-11 yaş arası çocuklar için öngörüldüğü şekilde. Tavsiye edilen aşı maddesi XBB.1.5 uygunlaştırılmış olan aşıdır ve KOVİD-19 hastalığını ağır geçirme riski olan veya kronik hastalığa veya bağışıklık sistemi problemlerine sahip olan tüm çocuklar için uygundur.

Temel bağışıklık sağlanması
Sonbahar 2023 tarihinden itibaren XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi ile tek seferlik aşı olmak, öncesinden kaç adet aşı olunduğundan veya kaç kez enfeksiyon geçirildiğinden bağımsız olarak, mümkün ve yeterlidir. Ağır derecede bağışıklık sistemi sorunu yaşayan veya bağışıklık sistemi bastırılmış kişilerde özel bir aşı şeması gerekmektedir (temel bağışıklık kazanma şeması 3+1). Başkaca aşılar özel ihtiyaç durumuna göre gerekli olabilir, fakat bunun kararını sizi tedavi eden doktorla görüşmeniz gerekir.

Tazeyeleyici aşı
Kendisini korumak isteyen herkese tek seferlik tazeleyici aşı tavsiye edilir. Bunun için XBB.1.5 uygunlaştırılmış BioNTech/Pfizer aşı maddesi kullanılır. KOVİD-19 hastalığını ağır geçirme riski olan herkes için bu aşı maddesi uygundur. Ayrıca kronik hastalıklara veya bağışıklık sistemi problemleri yaşayan insanlar için de tavsiye edilir, fakat ancak temel bağışıklıktan en az 6 ay geçtikten sonra bu tazeleyici aşı yapılmalıdır – daha erken değil. Ağır derecede bağışıklık sistemi sorunu yaşayan veya bağışıklık sistemi bastırılmış kişilerde özel bir aşı şeması gerekmektedir (temel bağışıklık kazanma şeması 3+1). Başkaca aşılar özel ihtiyaç durumuna göre gerekli olabilir, fakat bunun kararını sizi tedavi eden doktorla görüşmeniz gerekir.

Bilgilendirme ve danışmanlık

KOVİD-19 aşısı hususunda sormak istedikleriniz olursa ve şahsi bir danışmanlık tercih ediyorsanız, sizin için buradayız.

Online internet üzerinden bir randevu alınız veya telefon yoluyla Viyana Şehri Belediyesi Aşı Merkezinden (Impfserfvice der Stadt Wien) randevu almak için, +43 1 – 1450 numaralı telefon hattını arayabilirsiniz.

Şu anda açık randevular mevcut değilse eğer, muayenehanesi olan yerleşik doktorlardan (PDF) bilgi alıp orada da aşı olabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

 

Hangi yaştan itibaren Korona-Koruyucu-Aşısı yaptırmak mümkündür?

Geneler olarak kendisini korumak isteyen herkes ruhsata göre 6 aylık olunduğundan itibaren aşı olabilir.

  • 6.ayını doldurmuş bebekler ile 5.yaşını doldurmuş küçük çocuklar için, ve henüz KOVİD-19’a karşı aşı olmadılarsa veya hastalığı yani enfeksiyonu geçirmedilerse, XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi (3 mikrogram) ile 3 kez aşı olmaları gerekir. İkinci aşı birinci aşıdan 3 hafta sonra yapılmalıdır ve üçüncü aşı da ikinci aşıdan en az 8 hafta sonra yapılmalıdır.
    • 6.ayını doldurmuş bebekler ile 5.yaşını doldurmuş küçük çocuklar eğer KOVİD aşısı oldularsa veya KOVİD enfeksiyonu geçirdilerse, tek seferlik XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi ile aşı olmaları yeterlidir.
  • 5 ile 11 yaş arasındaki çocuklar için kullanılan aşı maddesi BioNTech/Pfizer’in çocuklar için uygun olan çocuk-aşısı olmaktadır.
  • Novavax (Nuvaxovid) aşı maddesi ancak 12 yaş ve üstü kişiler için yapılır.

Lütfen dikkate alınız ki, 14 yaşından küçük çocuklar için aşıya gelirken yanlarında velayet sahibi birilerini de getirmeleri gerekmektedir. Hangi aşı maddesinin kullanıldığına dair son ve nihai kararı ancak sizi tedavi eden yerleşik doktorunuz verebilir, sorumluluk da ondadır.

Ben KOVİD-19 hastalığını geçirdim, yine de aşı olmam gerekir mi?

Evet, her ne kadar enfeksiyonu atlatmış olsanız dahi, iyileştikten sonra aşı olmanız tavsiye edilir. Sağlıklı olan insanlarda aşıların arasında en az 6 aylık bir süre geçmesi tavsiye edilir. Bazı riskli kişilerde (60 yaş üstü kişiler, bağışıklık sistemi bastırılmış veya problemli kişiler) 4 aylık süre aralığı da mümkün olmaktadır ve daha erken aşı olabilirler. Fakat en az 4 aylık bir bekleme süresini her halükarda yerine getirmek gereklidir, özellikle enfeksiyon geçirildikten sonra.

Eğer farkında olmadan enfeksiyon geçiriyorsanız veya kısa süre önce geçirdiyseniz ve o esnada aşı olduysanız, bu bir sorun teşkil etmez.

Kaç yaşından itibaren çocuğumu KOVİD-19’a karşı aşılayabilirim?

Genel olarak kendisini korumak isteyen herkes ruhsata göre 6 aylık olduktan sonra aşı olabilir. Özellikle kreşlerde veya başkaca kurumlarda bakım gören küçük çocuklar için KOVİD korunma aşısı önerilir. Kişilerin özel yani şahsi durumları ve çevreleri göze alınarak ve dikkat edilerek aşı tavsiyesi verilir.

Hangi aşı maddeleri kullanılıyor?

Şu anda Avusturya’da aşağıda belirtilen aşı maddeleri kullanılıyor: Güncel aşılamalar uygunlaştırılmış XBB.1.5 BioNTech/Pfizer, Moderna ve Novavax aşı maddeleriyle gerçekleştirilir, çünkü bu aşı maddesi gelebilecek olan farklı virüs çeşitlerinden en iyi şekilde korumaktadır ve Avusturya 2023/24 aşı planına uygun olarak tavsiye edilmektedir. Bu aşı maddeleri tıbbi tavsiye, yaş durumu ve mevcudiyete göre aşılanır.  

XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi hangi hedef kitlesine tavsiye ediliyor?

Genel olarak kendisini korumak isteyen herkes, aşı iznine göre, 6. yaşam ayından itibaren aşı olabilir. BioNTech/Pfizer aşı maddesi, kişi 6 aylık olmasından itibaren tavsiye edilir, Moderna aşı maddesi, kişi 30. yaş gününü doldurduktan sonraki süreden itibaren tavsiye edilir ve Novavax aşı maddesi, kişi 12. yaş gününü doldurduktan sonraki süreden itibaren tavsiye edilir. Özellikle aşı yapmaları tavsiye edilen kitle, 60 yaş üzeri, hamileler ve yaştan bağımsız tüm sağlık kurumlarında çalışan sağlık personeli. Aşağıda belirtilen insan grupları ise yaştan bağımsız olarak acilen aşı yapmaları tavsiye edilir:

  • kronik veya ağır hastalıklara sahip olanlar (nefes, kalp, renal, endokrin, metabolik, nörolojik, psikiyatrik veya kronik-enflamatuar temel hastalıklara sahip olanlar)
  • onkolojik tedavi gören hastalar
  • bağışıklık sisteminde bozuklukları olan, bağışıklık sisteminin yetersiz olan veya imünosüpresif terapi gören (bağışıklık sistemini bastıran terapi), HİV-enfeksiyonu olan (AİDS hastalığı), organ veya kemik iliği nakli olan, otoimün hastalıklara sahip olan kişiler
  • trizomi 21 hastalığına sahip kişiler
  • aşırı kilolu kişiler (BMİ ≥ 30 – Beden kütle değeri 30 veya fazlası olan)
  • yaşlı veya bakım evinde bulunan kişiler ve zihinsel veya bedensel engellere sahip
  • olan, gerek kurumlarda bulunan gerek kurumda olmayan kişiler

Long KOVİD (uzun süreli etkisi olan Kovid sonrası dönem) hastalığına sahip kişilere ise, özel bir bakım ve gözetim gereklidir. Bu hususta verilecek aşı kararları daima tedavi çerçevesine uygun kişiye özel verilmeli.

XBB.1.5 aşı maddesi nedir?

XBB.1.5 uygunlaştırılmış aşı maddesi BioNTech/Pfizer firmasına aittir ve Novavax ve Moderna gibi monovalan bir mRNA-aşı maddesidir ve hem eski hem de yeni varyantlara karşı korumaktadır, özellikle Omikron-Subvariant (alt-türü) türüne karşı. Tüm Avrupa Birliğinde tüm yaş gruplarına uygunluk iznine sahiptir. Avrupa İlaç Ajansı, Novavax Firması’nın kendi XBB.1.5. uygunlaştırılmış aşı maddesinin ruhsatını vermiş bulunmaktadır. Bu aşı maddeleri özellikle SARS-CoV-2 Omikron-Subvariant (altvariant) XBB.1.5 için üretilmiştir ve böylece enfeksiyon ve hastalığa karşı daha verimli bir koruma sunmaktadır. Nuvaxovid XBB.1.5 aşısı aktif olarak bağışıklık oluşturmak için ve SARS-CoV-2’nin sebep olduğu KOVİD-19’u önlemek için kullanılmaktadır, ve 12 yaş ve üstü kişilerde uygulanmaktadır.

 

Yan etkiler mevcut mudur?

Tüm aşı maddelerinin izin alma prosedür ve araştırmalarında dünya çapında herhangi bir ağır veya istenmeyen yan etkiler tespit edilmemiştir. Aşı olunduktan sonra aşı yapılan yerde bir sıcaklık duygusu, kızarma ve baskı ağrısı oluşabilir. İğnenin girdiği yerde çoğu zaman reaksiyonlar görülmektedir, bu oran aşı olanlarda 10 üzerinden 8 kişide mevcuttur. Bu yan etkiler bazı durumlarda rahatsız edici olabiliyorlar, fakat tehlikesizler ve birkaç günün ardından ortadan kayboluyorlar. Buna rağmen yine de yan etkiler halen mevcut ise veya yeniden oluşuyorsa (örneğin: baş dönmesi, baş ağrısı, görme bozuklukları, nefes darlıkları, kollarda veya bacaklarda ağrılar, vs), bir doktora gidip tromboz oluşup oluşmadığını tespit etmeniz gerekir.

Şimdiye kadar gözlemlenen istenilmeyen yan etkiler, örneğin trombozlar, EMA (Avrupa İlaç Ajansı)’nın resmi olarak izin verdiği aşı maddelerin kullanımı hakkında herhangi bir kısıtlama getirmemektedir, çünkü elde edilen enfeksiyon korunması, olası yan etkilerden daha yüksek bir değerdir.

Her halükarda kendi sağlık durumunuzu gözlemlemenizi tavsiye ederiz.